Obecna sytuacja na rynku pracy oraz otwarcie rynków europejskich dla polskich pracowników powoduje, że coraz częściej zastanawiamy się nad sposobem poniesienia własnych kwalifikacji. Szukamy metod, które są postrzegane jako wartościowe i uznawane nie tylko przez polskich pracodawców i managerów. Rozwiązaniem coraz częściej wybieranym przez Programistów zajmujących się Java są certyfikacje SUNa ze względu na ich uniwersalność.

Autor: Oliwia Łączyńska
Źródło: Software Developer’s Journal 03/2010 (183) http://sdjournal.org

Od samego początku pojawienia się technologii Java zyskuje ona coraz więcej zwolenników, głównie ze względu na możliwości, jakie daje użytkownikom. Certyfikacje Sun Microsystems z zakresu Javy stały się jednymi z najpopularniejszych na rynku programistów. Statystyki pokazują, że certyfikację Suna zrealizowało ponad 600 tyś. osób na całym świecie. Niewątpliwa większość to oczywiście egzaminy z zakresu technologii Java, a Europa jest liderem w tej tematyce.

Rysunek 1. Ścieżka certyfikacyjna Java

Dlaczego tak się dzieje? Co jest powodem zainteresowania programami certyfikacyjnymi w tak dużym stopniu? W jaki sposób certyfikacja może wpłynąć na karierę zawodową? Mam nadzieję, że poniższy artykuł i przedstawione w nim wyniki badań przeprowadzone w jednym z europejskich krajów pomogą odpowiedzieć na zadane pytania.

Program certyfikacyjny Suna składa się z ośmiu egzaminów dotyczących trzech platform Javy. Ich tematyka ściśle wiąże się z wykonywanymi przez działy IT zadaniami, ich rolami i koncentruje się na trzech grupach: Programistach, Deweloperach i Architektach.

Ścieżka certyfikacyjna Java
Najczęściej podejmowanym certyfikatem jest Sun Certified Java Programmer (SCJP) jako podstawa do dalszego rozwoju. Zdecydowanie mniej osób decyduje się na ścieżkę Dewelopera wymagającą większego doświadczenia. Obserwując rynek IT, stosunek procentowy jest w ciągu ostatnich trzech lat bardzo elastyczny i zmienia się na korzyść zaawansowanych certyfikacji. Najbardziej jednak „ekskluzywną” ścieżką wydaje się być Sun Certified Enterprise Architect (SCEA), do której podchodzi każdego roku jedynie kilkanaście osób w Polsce i pokrywa on całe spektrum Java Enterprise Edition.

Faktem jest, że zainteresowanie ścieżkami certyfikacyjnymi rośnie z roku na rok w bardzo znaczącym tempie. Polska jest jednym z tych krajów europejskich, w których certyfikacja stała się podstawowym elementem oferty Działu Szkoleń, a tym samym jednym z ważniejszych. Na tym etapie byłoby ciężko odpowiedzieć na pytanie dlaczego tak się dzieje, co spowodowało w ostatnich latach takie zainteresowanie egzaminami. To, co bez wątpienia narzuca się, to fakt, że profesjonaliści są bardziej świadomi swoich możliwości i wartości na dzisiejszym rynku IT nie tylko w obrębie Polski, ale i na rynku europejskim. Aktualnie certyfikacja stała się twardym dowodem kompetencji, ambicji pracownika oraz motywacją do dalszego rozwoju. Jest niewątpliwie wartością dodaną profesjonalisty dla jego obecnego lub przyszłego pracodawcy. Dla kadry zarządzającej certyfikacje Sun są postrzegane jako zbiór kompetencji, zdobytych umiejętnościach i rozwijania wiedzy technicznej. W swojej wieloletniej pracy nie raz spotkałam się z opinią, że każdy zdobyty przez pracowników certyfikat jest poświadczeniem jego wiedzy i praktycznych umiejętności. Wzrost zainteresowania egzaminami jest na tę opinię jedynie żywym dowodem. Świadomość tego, że członkowie zespołu mogą wykazać się wiedzą praktyczną potwierdzoną dodatkowo certyfikatem, jest zdecydowanie atutem w środowisku informatycznym.

Jednocześnie z rozwojem popularności Javy coraz więcej firm zaczęło się na niej koncentrować, co spowodowało duże zapotrzebowanie na specjalistów w tej dziedzinie. Ten moment rozwoju samej technologii stał się kluczem do sukcesu certyfikacji, a jednocześnie zmotywował pracodawców do inwestycji w swoich pracowników. Taka tendencja była widoczna przez kilka lat, jednak ostatnie cztery lata pokazują, że pracownicy coraz częściej sami inwestują w swój rozwój i podejmują się certyfikacji na własny rachunek. Spowodowane jest to niewątpliwie ciągłą fluktuacją pracowników na rynku informatycznym i chęcią podnoszenia własnych kwalifikacji.

Faktyczna wartość
Obecnie certyfikacja z technologii Java jest wysoko ceniona nie tylko przez programistów, deweloperów czy architektów, ale również przez pracodawców oraz samego Suna – twórcy technologii. Dla Suna ważne jest, żeby technologia rozwijała się, ważne jest promowanie jakości kodowania w Javie. Z drugiej strony pracodawcom zależy na zatrudnianiu certyfikowanych specjalistów choćby z czysto ekonomicznego punktu widzenia, co jednocześnie wpływa na wzrost wartości profesjonalistów na rynku IT.

Programowanie w języku Java jest bardzo powszechne na uczelniach wyższych, co czyni technologię bardziej pożądaną i rozwojową. Nie zawsze jednak wiedza akademicka jest wystarczająca do podjęcia się certyfikacji szczególnie tych bardziej zaawansowanych, chociażby tych wymagających znajomości architektury Javy EE. Zdawanie egzaminów z Javy z zadowalającym wynikiem wymaga wiedzy praktyczniej, a taką mogą się pochwalić osoby pracujące na żywym organizmie, jakim jest Java. Szkolenia, które Sun przygotował również pod kątem ścieżek certyfikacyjnych, są często dla uczestników uzupełnieniem wiedzy nabytej na studiach czy również w pracy zawodowej.

W ciągu ostatnich kilku lat cyklicznie wprowadzamy program darmowych powtórek egzaminów (tzw. Second Shot) i bez wahania mogę potwierdzić, że cieszy się on ogromnym zainteresowaniem na całym świecie. Po pierwszej edycji byliśmy zaskoczeni, jak marginalny procent uczestników musiał skorzystać z egzaminu poprawkowego w stosunku do liczby uczestników, i narzuca się jeden wniosek, że osoby podchodzące do certyfikacji są świetnie przygotowane. Dzieje się tak dlatego, że w dzisiejszych czasach nie mamy czasu na poprawki i dodatkowe przygotowywanie się do egzaminów. Ten przykład w dużej mierze świadczy również o wartości certyfikacji – są cenione i traktowane profesjonalnie na ryku użytkowników Javy.

Jak się przygotować?
Sposobów na dobre przygotowanie się do certyfikacji jest wiele i każdy bazuje w tej dziedzinie na własnym doświadczeniu, może nawet z czasów szkoły? Najczęściej wybieranym sposobem nauki jest douczanie się we własnym zakresie na podstawie sieci czy książek dostępnych na rynku. Ale czy to wystarczy? W niektórych przypadkach pewnie tak, zwłaszcza jeżeli wiedza teoretyczna podparta jest praktyką zawodową, ale dlaczego nie spróbować sprawdzonych rozwiązań? Sun od lat wspomaga ścieżki certyfikacyjne pakietami ePractice, które są zbiorem próbnych pytań egzaminacyjnych i elementem wspomagającym zdobytą wiedzę. Pozwalają na zapoznanie się z samą formą egzaminu czy stopniem trudności pytań.

Dodatkowo od kilku lat na terenie Europy, w tym również w Polsce, prowadzimy Bootcampy z technologii Java. Mają one na celu przygotować uczestników do zaawansowanych certyfikacji, tj. Sun Certified Java Architect. Sesja taka trwa sześć dni i prowadzona jest przez najlepszych w tej dziedzinie, sprawdzonych instruktorów Suna. Uczestnicy takich warsztatów upewniają nas tylko, że zajęcia są potrzebne i przede wszystkim wychodzą z nich z faktyczną wiedzą, a nie tylko książkowym zarysem. Studenci dzielą się posiadaną wiedzą, dyskutując o różnych przypadkach zaczerpniętych z ich praktyki zawodowej.

W roku 2009 przeprowadziliśmy sesję certyfikacyjną z zakresu SCJP, która cieszyła się sporym zainteresowaniem, a jej założeniem było przybliżyć uczestników do samego egzaminu. Zajęcia prowadzone w formie dyskusji i omawiania problematycznych kwestii, jednocześnie kontakt z wieloletnim instruktorem Sun – a efekt – kilku kolejnych certyfikowanych programistów! Pomysł na warsztat wypłynął z inicjatyw naszych klientów, ich potrzeb i zainteresowania technologią. Okazuje się, że coraz chętniej specjaliści sięgają po takie formy nauki i nie chodzi tu wyłącznie o szkolenia, ale bardziej o krótkie, jednodniowe sesje.

Jak postrzegają certyfikację sami użytkownicy?
W roku 2009 Java Magazine i Sun Microsystems w Belgii opublikowały wyniki ankiety przeprowadzonej wśród specjalistów z zakresu Javy. Grupą docelową byli deweloperzy z praktyką zawodową oraz zdaną certyfikacją. Celem przeprowadzonego badania było uzyskanie informacji ,jak programy certyfikacyjne Suna wpływają na rozwój osób podejmujących się tego wyzwania i czy faktycznie mają one wpływ na karierę zawodową. W ankiecie wzięło udział około 300 osób, a najciekawsze fragmenty zostały przedstawione poniżej.

Każdy może zdać egzamin
Z opinii ankietowanych wynika, że około 240 osób potwierdziło duże znaczenie certyfikacji w ich karierze zawodowej. Zdecydowanie większa część uczestników (80%) przyznała, że ma certyfikację lub planuje podejście do egzaminu w najbliższej przyszłości. W tym przypadku znaczącą popularnością cieszy się Sun Certified Java Programmer jako podstawowy egzamin w ścieżce Javy. Kolejnym krokiem podejmowanym przez specjalistów jest Web Component Developer – w przypadku rynku polskiego zdecydowanie częściej podejmowanym jest Java Developer i to ten egzamin zajmuje drugie miejsce. Z każdym rokiem popularność bardziej zaawansowanych certyfikacji wzrasta, jednak wciąż najbardziej wymagającym jest Sun Certified Java Architect i to potwierdzają również badania przeprowadzone na rynku belgijskim.

W większości ankietowani przyznają, że warto było podejść do egzaminu nie tylko dla samego „papierka”. Z drugiej jednak strony jednym z wniosków narzucających się po analizie ankiety jest fakt, że w opinii uczestników Java Programmer to zupełna podstawa Javy – sama Javy Standard Edition i nie wymaga specjalistycznej wiedzy podpartej praktyką. Czy tak faktycznie jest? SCJP to w ścieżce certyfikacyjnej pierwszy krok do kolejnych zaawansowanych egzaminów wymagających dużo doświadczenia i znajomości tematu ponad samą Javę SE, w tym Mobile oraz Enterprise Edition. Podejście do tego egzaminu nie wymaga wieloletniej praktyki w temacie technologii Java, ale niewątpliwie posiadanie tej certyfikacji jest atutem na rynku pracy.

Certyfikat często przybliża tematy, które są nam znane, a jednak w codziennej pracy o nich zapominamy czy zwyczajnie je pomijamy.

Wartość certyfikacji na rynku pracy
Tak naprawdę odpowiedzią na powyższe stwierdzenie jest przedstawiony wykres – a wyniki są bardzo zbliżone do tego, co obserwujemy na rynku polskim. Około 87% ankietowanych potwierdza wartość certyfikatów na rynku pracy. Tylko 10% nie zgadza się z tym stwierdzeniem. Na tym etapie pojawia się pytanie, na ile certyfikaty odzwierciedlają rzeczywistą wiedzę, a na ile są jedynie zbiorem teoretycznych zagadnień. Okazuje się jednak, że takie wątpliwości dotyczą jedynie nielicznych uczestników, a znacząca większość mówi, że certyfikaty są potwierdzeniem wiedzy i umiejętności. Faktem jest, że posiadanie certyfikatu z Javy nie czyni dobrym programistą, jednak jest wartością dodaną dla każdego, kto podejdzie do egzaminu przygotowany i zda go z dobrym wynikiem.

Z szeregu ankiet przeprowadzonych na potrzeby Suna oraz z bezpośrednich opinii specjalistów i ich managerów wynika jednoznacznie, że certyfikacje są na rynku bardzo wartościowym elementem. Są uzupełnieniem wiedzy i umiejętności oraz wartością dodaną dla każdego, kto ma choćby jeden z certyfikatów.

Aktualnie certyfikacja postrzegana jest jako duża szansa na rozwój i wyzwanie nie tylko dla programistów, deweloperów czy architektów, ale również pracodawców, którzy na rynku poszukują specjalistów najwyższej klasy. Ma to znaczenia dla firm, ponieważ świadczy o pewnym usystematyzowaniu i ugruntowaniu wiedzy przez członków zespołów Javowych.

Niezbędne informacje o certyfikacjach znajdują się na stronie www.sun.com.pl/training

OLIWIA ŁĄCZYŃSKA
Business Development Manager Sun Learning Services