Jeżeli netbook jest urządzeniem służącym do przeglądania internetu, to najlepszym systemem operacyjnym na netbooka jest Linux. Do programów uruchamianych na takim komputerze należą: przeglądarka, klient poczty, komunikator i procesor tekstu. Po co więc wydawać pieniądze na Windowsa, skoro możemy mieć za darmo dużo lżejszy i bardziej stabilny system z pakietem biurowym?… Poniżej przedstawiam instrukcję instalacji systemu Debian Squeeze na dowolnym netbooku.

Autor: Maciej Chałapuk
Źródło: www.chalapuk.pl

Spis treści

1. Przygotowanie USB
2. Bootowanie
3. Instalacja
4. Uruchomienie
5. Połączenie sieciowe
6. Repozytoria
7. Tryb graficzny
8. Czcionki
9. Gnome Terminal
10. Edytor Vim
11. Literatura

1. Przygotowanie USB

W netbooku nie ma napędu płytowego, a więc system operacyjny trzeba zainstalować z dysku USB. Aby utworzyć taki dysk potrzebujemy działającego komputera z Linuksem oraz pendrive o pojemności 500MB. Przygotowanie USB instalacyjnego może okazać się problematyczne dla początkującego Linuksowca. W takim przypadku warto poprosić znajomego brodatego Geeka o pomoc :) Otwieramy terminal i logujemy się jako root.

su root

Pobieramy program rozruchowy ze strony Debiana.

cd /root
wget http://ftp.nl.debian.org/debian/dists/testing/main/installer-i386/current/images/hd-media/boot.img.gz

Podłączamy dysk USB do komputera z Linuksem. Po chwili powinien się automatycznie zamontować. Jeżeli otworzyły się jakiekolwiek okna, zamykamy je i przechodzimy spowrotem do terminala.

Przed nagraniem musimy poznać systemowe oznaczenie podłączonego pendrivea.

mount

Ostatnia pozycja oznacza nasz dysk USB. U mnie jest to /dev/sdc. Jeżeli mamy inne oznaczenie, to we wszystkich poniższych komendach trzeba zamienić /dev/sdc na to oznaczenie.

Program rozruchowy jest w postaci obrazu dysku i nie można go nagrać poprzez zwykłe kopiowanie. Należy najpierw odmontować dysk, a następnie nagrać obraz za pomocą programu zcat. Trzeba uważać, aby nie nagrać obrazu na partycję (np /dev/sdc1), tylko na cały dysk (np /dev/sdc).

umount /dev/sdc
zcat boot.img.gz > /dev/sdc

Dysk startowy został już utworzony. Teraz czas na nagranie instalatora. Pobieramy go ze strony Debiana, montujemy utworzony dysk startowy i kopiujemy na niego instalator.

wget http://cdimage.debian.org/cdimage/daily-builds/daily/arch-latest/i386/iso-cd/debian-testing-i386-netinst.iso
mount /dev/sdc /mnt
cp debian-testing-i386-netinst.iso /mnt
umount /mnt

2. Bootowanie

Netbook powinien być zasilany z sieci. Przed uruchomieniem, podłączamy do niego pendrive. Wchodzimy do BIOSu wciskając F2. W menu Boot>Boot Device Priority ustawiamy dysk USB na pierwszą pozycję. Wychodzimy zachowując zmiany.

3. Instalacja

Nie opiszę dokładnie każdego etapu instalacji. Jest prosta. Wymaga jedynie podstawowej wiedzy na temat komputera. Poniżej zamieszczam kilka wskazówek.

Wyszukiwanie ISO instalacyjnego może się nie udać za pierwszym razem. Nie należy ponawiać. Po wybraniu opcji Nie, trzeba wybrać Wyszukiwanie ISO Instalacyjnego.

Automatyczna konfiguracja sieci nie powinna się udać (nie podłączamy kabla sieciowego). Można z tego miejsca przeskoczyć do kroku Wykryj Dyski.

Podczas partycjonowania, należy wybrać opcję Ręcznie tylko wtedy, gdy oprócz Debiana, będziemy chcieli zainstalować (lub mamy już zainstalowany) na netbooku dodatkowy system. Jeżeli Debian jest jedynym systemem można wybrać opcję Z przewodnikiem.

Przy wyborze pakietów należy zaznaczyć serwer SSH i system podstawowy.

4. Uruchomienie

Pierwszy start systemu zakończy się na logowaniu w trybie tekstowym. Logujemy się na utworzone podczas instalacji konto root.

5. Połączenie sieciowe

Aby kontynuować instalację potrzebujemy połączenia internetowego. Podłączamy kabel sieciowy do gniazda w netbooku i wpisujemy:

ifconfig eth0 up
dhclient eth0

Jeżeli otrzymamy adres IP, to przechodzimy do następnego kroku. W przeciwnym wypadku należy upewnić się, że serwer DHCP akceptuje adres MAC naszej karty sieciowej.

Aby wyświetlić adres MAC wpisujemy:

ifconfig eth0

Aby zmienić adres MAC wpisujemy:

ifconfig eth0 down
ifconfig eth0 hw ether NO-WY-AD-RE-SM-AC
ifconfig eth0 up

Po zmianie konfiguracji karty lub serwera DHCP należy ponownie uruchomić skrypt dhclient:

dhclient eth0

6. Repozytoria

Ustawiamy źródła oprogramowania dla dystrybucji Squeeze.

cat > /etc/apt/sources.list <<EOF
deb http://ftp.pl.debian.org/debian/ squeeze main non-free contrib
deb-src http://ftp.pl.debian.org/debian/ squeeze main non-free contrib
deb http://security.debian.org/ squeeze/updates main contrib non-free
deb-src http://security.debian.org/ squeeze/updates main contrib non-free
deb http://www.debian-multimedia.org squeeze main non-free
deb-src http://www.debian-multimedia.org squeeze main non-free
deb http://deb.opera.com/opera/ stable non-free
EOF

Aktualizujemy listę dostępnych pakietów oprogramowania.

aptitude update

Aktualizujemy zainstalowane do tej pory pakiety.

aptitude upgrade

7. Tryb graficzny

Instalujemy programy: tryb graficzny (Gnome), pakiet biurowy (OpenOffice), przeglądarki (Iceweasel [Firefox w innej skórce], Opera), klienta poczty (Icedove), komunikator (Pidgin), klienta FTP (gFTP), program graficzny (Gimp), edytor tekstowy (Vim), Javę, Flasha i Acrobat Readera.

aptitude install gnome openoffice.org iceweasel opera icedove pidgin gftp gimp vim-gnome sun-java6-jdk sun-java6-source sun-java6-plugin flashplugin-nonfree acroread

Restartujemy komputer.

reboot

Powinien uruchomić się menedżer logowania trybu graficznego GDM.

Po zalogowaniu możemy zmienić ustawienia karty graficznej. Program konfiguracyjny uruchamiamy z poziomu głównego menu System>Administracja>NVIDIA X Server Settings. Warto ustawić rozdzielczość 1366×768 i głębie kolorów 24bit.

8. Czcionki

Na dwunasto-calowym ekranie netbooka czcionki są bardzo małe. Aby je powiększyć klikamy w menu głównym System>Preferencje>Wygląd>Czcionki>Szczegóły. Rozdzielczość w punktach na cal przestawiamy z 98 na 120. Wygładzanie przestawiamy na pikselowe, a hinting na pełny.

Duże czcionki oznaczają większe okna. Może się zdarzyć, że okno nie zmieści się w całości na ekranie i dostęp do ważnych przycisków będzie zablokowany. Rozwiązaniem tego problemu jest przesunięcie okna metodą Drag&Drop. Wciskając przycisk Alt można złapać okno w dowolnym miejscu.

9. Gnome Terminal

Większość czynności administracyjnych wykonujemy w trybie tekstowym za pomocą terminala. Można go uruchomić z menu głównego Programy>Akcesoria>Terminal. Aby przejść do konfiguracji klikamy Edycja>Preferencje profilu. W zakładce Kolory możemy wybrać kolor tła i czcionki. Polecam wbudowany schemat zielone na czarnym. W zakładce Tło można ustawić przezroczystość, jednak może to ograniczyć widoczność. W zakładce Przewijanie warto zwiększyć bufor przewijania. Ja ustawiam na 4096 wierszy.

Praca z terminalem bywa kłopotliwa dla świeżo-nawróconych linuksowców. Dwie główne przeszkody to uciążliwe wpisywanie komend i ścieżek do pliku, oraz brak obsługi wklejania tekstu poprzez kombinację Ctrl+V. Pierwszy problem znika, gdy zaczniemy używać auto-uzupełniania poprzez wciskanie tabulatora podczas pisania. Drugie utrudnienie można łatwo obejść poprzez wykorzystanie schowka myszki. Samo zaznaczenie dowolnego tekstu powoduje skopiowanie go w myszce, a wciśnięcie środkowego klawisza (scroll) skutkuje wklejeniem tekstu.

Większość instrukcji z tego tutoriala wystarczy skopiować i wkleić do terminala za pomocą schowka myszki.

10. Edytor Vim

Vim jest najlepszym edytorem plików w trybie tekstowym. Doskonale nadaje się do wykonywania czynności administracyjnych. Początkowo sterowanie może wydać się mało intuicyjne, jednak po przełamaniu pierwszych lodów znacząco zwiększa efektywność pracy.

Vim potrafi pokolorować składnię każdego formatu pliku konfiguracyjnego i prawie każdego języka programowania. W Debianie kolorowanie syntaktyczne jest domyślnie wyłączone. Aby je uruchamiamy terminal i logujemy się jako root.

su root

A następnie dodajemy wpis do pliku /etc/vim/vimrc.

echo syntax on >> /etc/vim/vimrc

Aby zobaczyć, czy się udało, można otworzyć plik, który właśnie zmodyfikowaliśmy.

vim /etc/vim/vimrc

Polecam tutorial edytora Vim na stronie http://vim.cba.pl/.

11. Literatura

• Kurs Linux
• Kurs Bash
• Tutorial Vim